close
تبلیغات در اینترنت
مروری بر بیانات رهبری در خصوص حوزه های علمیه
اطلاعات سايت
نام کاربری :
رمز عبور :

رمز عبور را فراموش کردم ؟
آمار مطالب
کل مطالب : 3928
کل نظرات : 95

بازديد امروز : 309 نفر
بارديد ديروز : 471 نفر
بازديد هفته : 3,475 نفر
بازديد ماه : 7,502 نفر
بازديد سال : 58,964 نفر
بازديد کلي : 126,179 نفر

افراد آنلاين : 1
عضويت سريع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
مطالب پربازديد
علمای اصفهان بازديد : 181
روزنامه ها بازديد : 177
کپسول تیشوک بازديد : 145
عقل آزاد بازديد : 141
نظرسنجي
آیا مطالب سایت مفید است؟




لينک دوستان
آخرین مطالب ارسال شده
پيوندهاي روزانه
حدیث (180)
کدهاي اختصاصي
دوستان سایت

خوش آمدید

جایگاه روحانیت در جامعه، جایگاه انبیاست؛ به این معنی که وظیفه اصلی روحانیت هدایت جامعه به سمت حقایق و صراط مستقیم است. این مهم، اقتضائاتی را می­طلبد که به صورت کامل در انبیا وجود داشت و در روحانیت باید در حدی که مردم از آنان بعنوان اسوه و الگوهای دینی و اخلاقی انتظار دارند، ظهور داشته باشد. روحانیت هنگامی می­تواند به مسؤولیت و رسالت خود عمل کند که اسوه بودن را برای خودش حفظ کند و در پیشبرد جنبه­های معنوی و اخلاقی آنان تلاش نماید.


بایسته های حوزه و روحانیت از منظر مقام معظم رهبری (بخش اول)

مقاله 6، دوره اول، پیش شماره سوم، پاییز 1391، صفحه 94-106 XML اصل مقاله (307 K)
نوع مقاله: پیش شماره سوم
نویسندگان
محمد ابراهیم ساور سفلی
کارشناس ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی
اصل مقاله

اشاره: بررسی دیدگاهها و نقطه نظرات رهبر معظم انقلاب اسلامی برای حوزه­های علمیه و روحانیت که بسیاری از آنها جنبه راهبردی داشته و برای ایجاد تحول در حوزه و رشد علمی، پژوهشی و معنوی روحانیت بسیار سودمند و راهگشا است، امروز یک ضرورت اجتناب ناپذیر است.

مقام معظم رهبری هر بار در سفرهای خود به استانهای مختلف کشور به­ویژه  قم و مشهد، افقهای جدیدی پیش­روی حوزویان گشوده و با بیانات و رهنمودهای خود نقشه راه حوزویان را فرا روی آنها قرار می­دهند.

معظم­ له در دیدار با علما، طلاب، فضلا و مراجع عظام، بیشر بخش های محتوایی، مسائل مدیریتی، ساختاری، چارچوبهای کلی، اقدام در راستای حضور علمی جدی در صحنه جهانی، رسالت حوزه نسبت به جهان و نیازهای روز را مورد عنایت و توجه قرار می­دهند که این رهنمودهای روشنگرانه، مشخص‌کننده راهبردهای اساسی رشد حوزه‌های علمیه است.

جامعیت نگاه حضرت آیت‌الله‌ خامنه‌ای در حوزه‌های مختلف دانش، نقش راهبری ایشان در جهان اسلام، دقت‌نظر در حوزه آینده‌نگری و آینده‌نگاری، اهتمام به تحول، روزآمدی، تأکید جدی و مجدانه بر استقلال حوزه‌های علمیه، اهتمام حوزه به بررسی و تحلیل سند چشم‌انداز و نقشه جامع علمی کشور، گویای افکار بلند و اشراف کامل ایشان بر مسائل حوزه است.

آرمانهای رهبر معظم انقلاب در طرح سیاست های راهبردی برای آینده حوزه، پرورش شخصیت هایی همچون امام راحل و شهیدان مطهری و بهشتی است.

اینک با مروری بر سخنان گران­سنگ معظم­ له در طی 15 سال گذشته که در جمع طلاب و روحانیون شیعه و یا بعضاً در جمع مشترک روحانیون شیعه و سنی مطرح گردیده است، نکات محوری و مهم آن­را متذکر می ­شویم تا مورد بهره­ برداری بیشتر مدیران و برنامه­ریزان حوزه­ ها و مدارس علوم دینی قرار گیرد. نکته قابل ذکر قبل از ورود به بحث این است که مخاطب این بیانات و رهنمودها گرچه غالباً حوزه­ ها و روحانیت شیعه بوده است، اما برای مدیران مدارس علوم دینی و روحانیت و علمای اهل ­سنت نیز بسیار مفید و راهگشا خواهد بود، زیرا رهنمودهای معظم ­له از جنس مسایل کلی و راهبردی برای حوزه ­های دینی جهان اسلام  به­ شمار می­رود.

محورهای کلی بایسته­ های حوزه و روحانیت

حوزه­ های علمیه از دیر باز تاکنون منبع صدور معارف اسلام ناب محمدی و میراث جهاد پاکبازانه­ ی عالمان است، از آنجایی که اسلام دینی برای تمامی ابعاد حیات مادی و معنوی بشر می­باشد، رسالت روحانیون به تبع عالم بودن در دین اسلام، همه جانبه و گسترده و در راستای استمرار همان رسالت انبیاء و اولیای الهی است که به ملت و منطقه­ ی جغرافیایی خاصی منحصر نیست، بلکه تمامی جوامع و امت اسلامی را شامل می­گردد. این محورها عبارتند از:

1-   ورود به مسائل سیاسی و پشتیبانی از نظام جمهوری اسلامی

2-   تبیین مفاهیم اسلامی و دفاع از دین اسلام

3-   مواجهه با شبهات و مبارزه با خرافات

4-   توجه به اخلاق و تهذیب نفس در حوزه­ ها

5-   تقویت علمی و حضور در صحنه‏ های فلسفی، فقهی و کلامی دنیا

6-   ایجاد تحول همه جانبه در حوزه­ ها

7-   سیاست­گذارى و ترسیم چشم­ انداز برای حوزه

8-   تقویت اجتهاد در همه رشته­ ها

9-   تشکیل کرسی هاى آزاداندیشى

10– آینده­ نگری برای حوزه­ های علمیه

11- طرد افرطی ها و تکفیریها از سوی علمای شیعه و سنی

12- گفتمان­سازی در تبلیغ

13- حضور فعال و مؤثر در مساجد

14- حفظ قداست روحانیت

16- ضرورت زمان­ شناسی علما و روحانیت شیعه و سنى

17-  صمیمیت و مردمی بودن روحانیت

1) ورود به مسائل سیاسی و پشتیبانی از نظام جمهوری اسلامی

رهبر معظم انقلاب از حوزه و روحانیت انتظار دارند، در همه صحنه­های سیاسی حضور مثبت و فعال داشته باشند، لذا می­فرمایند: «یکى از چیزهایى که براى ما خیلى مهم است، مسئله‌ى «ارتباط با سیاست» است .... باید سیاسى باشید؛ منتها نه به معناى ورود در باندها و جناحهاى سیاسى؛ نه به معناى ملعبه و آلت دست شدن این یا آن حزب یا گروه سیاسى، یا سیاست‌بازان حرفه‌اى؛ این مطلقاً مورد نظر نیست؛ بلکه به معناى آگاهى سیاسى، قدرت تحلیل سیاسى، داشتن قطب‌نماى سالم سیاسى که جهت را درست نشان بدهد. ... باید با مسائل سیاسى آشنا شوید، حوادث سیاسى کشور را بدانید و حوادث سیاسى دنیا را بدانید. طلبه‌ها امروز به اینها نیاز دارند. یک گوشه‌اى نشستن، سرخود را پایین انداختن، به هیچ کار کشور و جامعه کارى نداشتن و از هیچ حادثه‌اى، پیش‌آمدى، اتفاق خوب یا بدى خبر نداشتن، انسان را از جریان دور مى‌کند. ما مرجع مردم هم هستیم؛ یعنى مورد مراجعه‌ى مردمیم و اگر خداى نکرده یک علامت غلط نشان بدهیم، یا یک چیزى که مطلوب دشمن است بر زبان ما جارى بشود، ببینید چقدر خسارت وارد مى‌کند. بنابراین، یک وظیفه‌ى مهمى که امروز ماها داریم، ارتباط با سیاست است» (بیانات در جمع روحانیون استان سمنان، ۱۳۸۵/۰۸/۱۷).

معظم­ له در فراز دیگر دور شدن حوزه از سیاست را موجب انزوای حوزه دانسته و می­فرماید: «حاشیه‌نشین شدن حوزه‌ى علمیه‌ى قم و هر حوزه‌ى علمیه‌ى دیگرى به حذف شدن مى‌انجامد. وارد جریانات اجتماع و سیاست  و مسائل چالشى نبودن، بتدریج به حاشیه رفتن و فراموش شدن و منزوى شدن مى‌انجامد» (‌بیانات در جمع روحانیون شیعه و سنی خراسان شمالی، 19/7/91).

از آنجا که حوزه­ های علمیه و روحانیت به­ عنوان علت محدثه و مبقیه انقلاب اسلامی بشمار می­روند، باید برای حفظ نظام از آن دفاع و پشتیبانی نمایند،  لذا دور شدن از صف مدافعان نظام از هیچ­کس پذیرفته نیست، ضمن اینکه امکانات و فرصت هایی که نظام برای روحانیت جهت تبلیغ معارف اسلام قرار داد در هیچ مقطعی از تاریخ وجود نداشت. رهبر معظم انقلاب در این زمینه می­فرماید:

«حوزه و روحانیت نسبت به نظام دینى بى‌تفاوت نیست. هیچ روحانى‌اى، هیچ عالم دینى، هیچ خادم اسلامى نمی­تواند نسبت به نظامى که بر اساس اسلام پدید آمده است، با انگیزه‌ى اسلام حرکت کرده است و کار می­کند، بى‌تفاوت باشد؛ نمیتواند خود را بیگانه به حساب بیاورد .... حوزه‌ى علمیه‌ى قم مادر این نظام است؛ به وجود آورنده و مولد این انقلاب و این حرکت عظیم است. یک مادر چگونه می­تواند از زاده‌ى خود، از فرزند خود غافل بماند، نسبت به او بى‌تفاوت باشد، در هنگام لازم از او دفاع نکند؟ ممکن نیست» (بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم، 29/7/89).

معظم­ له ضمن بر شمردن امکانات و فرصت هایی که نظام اسلامی در اختیار حوزه­ ها وروحانیت قرار داد در فرازی دیگر از سخنان خود می­ فرماید: «آنچه که لازم است عرض بکنم - که از همه‌ى این مطالب مهمتر است - نسبت حوزه‌هاى علمیه است با انقلاب و نظام اسلامى. هیچ­کس در عالم روحانیت، اگر انصاف و خرد را میزان قرار بدهد، نمی­ تواند خودش را از نظام اسلامى جدا بگیرد. نظام اسلامى یک امکان عظیمى را در اختیار داعیان الى‌اللّه و مبلّغان اسلام قرار داده. کِى چنین چیزى در اختیار شما بود؟ امروز یک طلبه‌ى فاضل در تلویزیون مى‌نشیند نیم ساعت حرف میزند، ده میلیون، بیست میلیون مستمع از روى شوق به حرف او گوش می­دهند. کِى چنین چیزى براى من و شما در طول تاریخ روحانیت، از اول اسلام تا حالا، وجود داشته؟ این اجتماعات بزرگ کِى وجود داشت؟ این نمازجمعه‌ها کِى وجود داشت؟ این همه جوان مشتاق و تشنه‌ى معارف کِى وجود داشت؟ ... این فرصت تا امروز کِى براى روحانیت وجود داشت؟» (بیانات در جمع روحانیون شیعه و سنی خراسان شمالی، 19/7/91).

از این رو انتظار خود را این­گونه به حوزه­ ها اعلام می­کنند: «حوزه‌هاى علمیه باید خود را سربازان نظام بدانند، براى نظام کار کنند، براى نظام دل بسوزاند، در خدمت تقویت نظام حرکت کنند؛ و این درست عکس آن چیزى است که سیاست سرویس هاى امنیتى انگلیس، آمریکا، اسرائیل  و دیگران دنبال می­کنند. آنها تلاش می­کنند بلکه بتوانند یک منفذى پیدا کنند ... براى اینکه فاصله‌ى بین نظام و روحانیت را برجسته کنند؛ القاء کنند که چنین فاصله‌اى وجود دارد. بنابراین حوزه‌هاى علمیه نمی­توانند سکولار باشند. اینکه ما به مسائل نظام کار نداریم، به مسائل حکومت کار نداریم، این سکولاریسم است» (همان).

ایشان در تبیین رابطه نظام و روحانیت می­ فرمایند: «نسبت روحانیت با نظام اسلامى، نسبت روشنى است. نسبت روحانیت و حوزه‌هاى علمیه با نظام اسلامى، نسبت حمایت و نصیحت است ... حمایت در کنار نصیحت، دفاع در کنار اصلاح ... نظام به لحاظ نظرى و علمى محتاج علماى دین و حوزه‌هاى علمیه و مستظهر به تلاش علمى آنهاست. نظام متکى به حوزه‌هاى علمیه است؛ متکى به علما، برجستگان و صاحب‌نظران دینى است ... لذا نظام موظف به حمایت از حوزه‌هاى علمیه است، چون تکیه‌گاه اوست ... حقیقت این است که این دو جریان عظیم - یعنى جریان نظام اسلامى و در دل آن، جریان حوزه‌هاى علمیه - دو جریانى هستند که به هم مرتبطند، به هم متصلند، سرنوشت آنها یکى است؛ این را همه بدانند. امروز سرنوشت روحانیت و سرنوشت اسلام در این سرزمین، وابسته و گره خورده‌ى به سرنوشت نظام اسلامى است. نظام اسلامى اندک لطمه‌اى ببیند، یقیناً خسارت آن براى روحانیت و اهل دین و علماى دین از همه‌ى آحاد مردم بیشتر خواهد بود» (بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم، 29/7/89).

2) تبیین مفاهیم اسلامی و دفاع از دین اسلام

اولین انتظاری که از حوزه­های علمیه و روحانیت می­رود، تبیین و تفسیر دین؛ یعنی، قرآن و مکتب اهل بیت علیهم­ السلام است، این مهم پس از انقلاب اسلامی که تشنگان معارف اسلام ناب محمدی(ص) از اقصی نقاط جهان مطالبه درک و فهم صحیح آن را می­کنند، صد چندان شده است، از این رو رهبر معظم انقلاب مطالبه خود از حوزه  و روحانیت آگاه و دلسوز  به عنوان سربازان نظام اینگونه مطرح می­کنند: «روحانیت سرباز دین است، خادم دین است، از خود منهاى دین حیثیتى ندارد ... هدفش حفظ دین است ... دائم بایستى صادرات قم همان­طور که عرض کردیم، این قلب معرفتى دنیاى اسلام، پمپاژ بشود ... حوزه‌هاى علمیه و علماى دین پشتوانه‌هایى هستند که موظفند نظریات اسلامى را در این زمینه از متون الهى بیرون بکشند، مشخص کنند، آنها را در اختیار بگذارند، براى برنامه‌ریزى، براى زمینه‌سازى‌هاى گوناگون» (بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم، 29/7/89).

معظم­له تشریح ابعاد نیازها می­فرمایند: «در زمینه‌هاى گوناگون، امروز نیاز وجود دارد؛ هم براى نظام اسلامى، هم در سطح کشور، هم در سطح جهان. تبیین معرفت‌شناسى اسلام، تفکر اقتصادى و سیاسى اسلام، مفاهیم فقهى و حقوقى‌اى که پایه‌هاى آن تفکر اقتصادى و سیاسى را تشکیل می­دهد، نظام تعلیم و تربیت، مفاهیم اخلاقى و معنوى، غیره، غیره، همه‌ى این­ها باید دقیق، علمى، قانع کننده و ناظر به اندیشه‌هاى رایج جهان آماده و فراهم شود؛ این کار حوزه‌هاست. با اجتهاد، این کار عملى است. اگر ما این کار را نکنیم، به دست خودمان کمک کرده‌ایم به حذف دین از صحنه‌ى زندگى بشر؛ به دست خودمان کمک کرده‌ایم به انزواى روحانیت ...» (بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم، 29/7/89).

3) مواجهه با شبهات و مبارزه با خرافات

الف) مواجهه با شبهات: امروزه دین اسلام با جریانهای مختلفی مواجه است چه کسی باید به این جریانها پاسخ دهد؟! جریان فراماسونری، شیطان‌پرستی، موسیقیهای مبتذل، ابتذال فرهنگی که در عرصه موسیقی و سینما و رمان خودنمایی می‌کند، جریانهایی مانند عرفانهای کاذب، فمینیسم، وهابیت، بهائیت و ... از طریق رسانه‌های مختلف و مطبوعات و سایتهای اینترنتی، ماهواره‌ها و شبکه‌های تلویزیونی و مانند اینها تا نشر کتاب، روزنامه و سخنرانی و امثال ذلک و از انحای مختلف دارند علیه اسلام و تشیع مشغول فعالیت هستند. این وظیفه حوزه است که بتواند به این­ها پاسخ دهد.

 مقام معظم رهبری بارها در دیدارهای مختلف با روحانیون، انگیزه دشمنان در رابطه با طرح شبهات از بین بردن پشتوانه‌هاى انسانى نظام دانسته و می­فرمایند: «امروز شبهه‌هائى مطرح می­شود که آماج آن شبهه‌ها نظام است. شبهات دینى، شبهات سیاسى، شبهات اعتقادى و معرفتى در متن جامعه تزریق می­شود- بخصوص در میان جوانان- هدفش فقط این است که یکى را از یک فکرى منتقل کند به یک فکر دیگرى؛ هدفش این است که پشتوانه‌هاى انسانى نظام را از بین ببرد؛ مبانى اصلى نظام را در ذهنها مخدوش کند؛ دشمنى با نظام است. لذا برطرف کردن این شبهه‌ها، مواجهه‌ى با این شبهه‌ها، پاک کردن این غبارها از ذهنیت جامعه- که به وسیله‌ى علماى دین انجام می­گیرد- این هم یک پشتیبانى دیگر، یک پشتوانه‌ى دیگر براى نظام اسلامى است» ( بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم، 29/7/89).

معظم ­له از علماى دین به­ عنوان مرزداران عقیده می­خواهند که به این شبهات پاسخ گویند: «شبهه ­هایى که در ذهن جوان شما، دانشجوى شما، حتّى دانش ­آموز شما القاء می­کنند، شبهه­ هایى از جنس روز است. در مقابل این کى می­خواهد بایستد؟ غیر از علماى دین، غیر از مرزداران عقیده، چه کسى باید در مقابل این تیرهاى مسموم و زهرآگین بایستد و قرار بگیرد؟» ( بیانات در دیدار روحانیون و طلاب تشیع و تسنن کردستان، 23/2/1388).

مقام معظم رهبری پاسخگویی به شبهات را یکی از مهمترین چالشهای پیش­روی حوزه­ ها دانسته و می­فرماید: «امروز روحانیت ما با دو گونه چالش مواجه است ... یکی رفع شبهات است. شبهات همیشه بوده، اما نوع شبهات متفاوت بوده است ... شما امروز با این چالش مواجه­ اید ... امروز نشر افکار باطل نه فقط به وسیله­ ی ابزارهای ارتباط جمعی فراوان - مثل رادیو، تلویزیون، اینترنت و انواع و اقسام روشهای الکترونیکی - انجام می­گیرد، بلکه از شیوه­ های هنری هم استفاده می­ شود. امروز در دنیا پول خرج می­کنند و فیلم های گران قیمت می­سازند، برای این­که غیرمستقیم فکری را وارد ذهن ها کنند یا فکری را از ذهن ها بیرون بیاورند. یکی از مهمترین نقاط آماج این کارها، افکار دینی و بخصوص افکار اسلامی است. البته بعد از برپا شدن جمهوری اسلامی، بخصوص افکار شیعه هم آماج همین چیزها قرار گرفته است ...» (بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در دیدار علما و روحانیون استان همدان، 15/4/۱۳۸۳).

ایشان ورود شبهه به ذهن جوان را یک امر طبیعی دانسته واز فصلا می ­خواهند همانند شهید مطهری خود را آماده مقابله کنند: «شما اگر در میان جوانان بروید، می­ بینید جوان خوبِ ما هم گاهی در ذهنش شبهه وجود دارد. ایرادی هم ندارد؛ شبهه به ذهن همه می­آید؛ نباید به جوان ایراد گرفت که تو چرا شبهه داری. وقتی ذهن فعال و کارگر شد، شبهه به ذهن می­آید. بر عهده­ ی ما طلبه­ هاست که این شبهه ­ها را با پیشگیری یا با درمان برطرف کنیم. چالش عمده­ ی امروز شما این است؛ چه کار می­خواهید بکنید؟ خطاب من، هم به بزرگان حوزه ­هاست، هم به طلاب و فضلای جوان حوزه­ ها: چه کار می­خواهید بکنید؟ ... کاری که شهید مطهری کرد، امروز باید همه­ ی فضلای جوان در صدد باشند خود را برای آن آماده کنند؛ و اگر آماده هستند، اقدام کنند. شهید مطهری به عرصه­ ی ذهنیت جامعه نگاه کرد و عمده­ ترین سؤالات ذهنیت جامعه­ ی جوان و تحصیل­ کرده و روشنفکر کشور را بیرون کشید و آنها را با تفکر اسلامی و فلسفه­ ی اسلامی و منطق قرآنی منطبق کرد و پاسخ آنها را در سطوح مختلف در مقابل افراد گذاشت؛ ... » ( بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در دیدار علما و روحانیون استان همدان، 15/4/۱۳۸۳).

ب) مبارزه با خرافات: از جمله مسایل مانند شبهات مسئله نشر خرافات است که معمولاً با استفاده از سادگی و جهل عده­ ای از مردم توسط برخی شیادان صورت می­گیرد مقام معظم رهبری در این رابطه می­فرماید: «از مسئله دیگر، مبارزه‌ى با خرافات است. در کنار ترویج و تبلیغ معارف اصیل دینى و اسلام ناب، باید با خرافات مبارزه کرد. کسانى دارند روزبه‌روز خرافات جدیدى را وارد جامعه‌ى ما مى‌کنند. مبارزه‌ى با خرافات را باید جدى بگیرید. این روش علماى ما بوده ... در مبارزه‌ى با خرافات شجاع باشید. البته خرافه چیست؟ خود این مهم است. بعضیها هستند که حقایق دینى را هم به عنوان خرافه انکار مى‌کنند. ما کارى با آنها نداریم. آنچه که با کتاب و سنت متقن و معتبر ثابت شده، از دین است؛ چه حالا عقول بپسندند یا نپسندند. از این حمایت و دفاع کنید. آنچه که با دلیل معتبر ثابت نشده است و با مبانى و اصول دینى معارضه ندارد، درباره‌ى آن ساکت بمانید. آنچه که با یکى از اصول دینى معارضه دارد و مدرک معتبرى ندارد، ردش کنید. این مى‌شود خرافه، و معیار خرافه این است. امروز شما ببینید مدعیان ارتباط با امام زمان و ارتباط با غیب، با شکل هاى مختلف در جامعه دارند کار مى‌کنند. البته این همه نشانه‌ى این است که گرایش به دین، یک عنصر اصلى در زندگى مردم است. مردم به مسائل دینى علاقه دارند که آدم خرافه ساز مى‌رود خرافه درست مى‌کند؛ چون آن کالاى اصلى در اختیارش نیست، کالاى تقلبى را به میدان مى‌آورد تا اینکه مردم را جذب کند. این نشانه‌ى گرایش مردم به دین است. اما خوب، این خطرناک است. در مقابله‌ى با خرافات و آن چیزهایى که از دین نیست، شجاع باشید و بگویید. ملاحظه‌ى اینکه حالا ممکن است کسى بدش بیاید یا ممکن است چه بکند، نکنید؛ که غالباً در مواردى انسان متأسفانه مى‌بیند که این مراعات ها هست ...» ( بیانات در جمع روحانیون استان سمنان، 17/8/85).

4) توجه به اخلاق و تهذیب نفس در حوزه­ها

جایگاه روحانیت در جامعه، جایگاه انبیاست؛ به این معنی که وظیفه اصلی روحانیت هدایت جامعه به سمت حقایق و صراط مستقیم است. این مهم، اقتضائاتی را می­ طلبد که به صورت کامل در انبیا وجود داشت و در روحانیت باید در حدی که مردم از آنان بعنوان اسوه و الگوهای دینی و اخلاقی انتظار دارند، ظهور داشته باشد. روحانیت هنگامی می­تواند به مسؤولیت و رسالت خود عمل کند که اسوه بودن را برای خودش حفظ کند و در پیشبرد جنبه­ های معنوی و اخلاقی آنان تلاش نماید.

مقام معظم رهبری در رابطه می­فرمایند: «این خیلى مهم است. جوان امروز حوزه بیش از گذشته به مسئله‌ى تهذیب نیازمند است جوان ما در حوزه‌ى علمیه - جوان طلبه؛ چه دختر، چه پسر - نیازمند تهذیب است. - ما قله‌هاى تهذیب داریم. در همین قم، مرحوم حاج میرزا جواد آقاى ملکى، مرحوم علامه‌ى طباطبائى، مرحوم آقاى بهجت، مرحوم آقاى بهاءالدینى (رضوان اللَّه تعالى علیهم) قله‌هاى تهذیب در حوزه بودند. رفتار اینها، شناخت زندگى اینها، حرفهاى اینها، خودش یکى از شفابخش‌ترین چیزهائى است که می­تواند انسان را آرام کند؛ به انسان آرامش بدهد، روشنائى بدهد، دلها را نورانى کند ... عمده این است که این دل زنگار گرفته را یک زبان معنوى، یک سخن برخاسته‌ى از دل شفا ببخشد و این زنگار را برطرف کند». (بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم، 29/7/89).

ایشان تأکید دارند: «روحانیت در کنار کسب علم باید همواره مقید به تدیّن، تهذیب اخلاقی، فرائض و نوافل و تلاوت قرآن باشد ... وظیفه‌ى شما خیلى زیاد است. از لحاظ معنوى باید خودتان را بسازید؛ هم از لحاظ اخلاقى، هم از لحاظ تهذیب، هم از لحاظ تدین، هم از لحاظ پایبندى و تقید به فرایض و نوافل و تلاوت قرآن» (بیانات در جمع روحانیون شیعه و سنی خراسان شمالی، 19/7/91).

5) تقویت علمی و حضور در صحنه‏ های فلسفی ، فقهی و کلامی دنیا

از آنجایی که حوزه های علمیه و روحانیت اولاً و بالذات رسالت تعلیم و روشنگری دینی دارند باید دارای مبانی فکری، فلسفی و فقهی قوی باشند، و در همه صحنه­ ها حضوری تأثیر گذار و منحصر به فرد داشته باشند، این مهم در وضعیت فعلی دنیا در حوزه های فلسفی و کلامی بیشتر از سایر حوزه احساس می­شود، لذا مقام معظم رهبری در موارد متعدد این موضوع را گوشزد نموده و می­فرمایند: «امروز حوزه نباید در صحنه‌هاى متعدد فلسفى و فقهى و کلامى در دنیا غائب باشد. این همه سؤال در دنیا و در مسائل گوناگون مطرح است؛ پاسخ حوزه چیست؟ نه باید غائب باشد، نه باید منفعل باشد؛ هر دو ضرر دارد. فکر نو لازم است، پاسخ به نیازهاى نوبه‌نو لازم است که دارد مثل سیل در دنیا مطرح می­شود؛ باید شما برایش جواب فراهم کنید. جواب شما باید ناظر باشد به این نیاز، و نیز ناظر باشد به پاسخهایى که مکاتب و فرقه‌هاى گوناگون می­دهند ...» ( بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم، 29/7/89).

ایشان در فراز دیگر با توجه به اهمیت فلسفه می­فرمایند: «اهمیت فقه و عظمت فقه نباید ما را غافل کند از اهمیت درس فلسفه و رشته‌ى فلسفه و علم فلسفه؛ هر کدام از اینها مسئولیتى دارند. رشته‌ى فقه مسئولیاتی دارد، فلسفه هم مسئولیت هاى بزرگى بر دوش دارد. پرچم فلسفه‌ى اسلامى دست حوزه‌هاى علمیه بوده است و باید باشد و بماند. اگر شما این پرچم را زمین بگذارید، دیگرانى که احیاناً صلاحیت لازم را ندارند، این پرچم را برمی­دارند؛ تدریس فلسفه و دانش فلسفه مى‌افتد دست کسانى که شاید صلاحیت هاى لازم را برایش نداشته باشند. امروز اگر نظام و جامعه‌ى ما از فلسفه محروم بماند، در مقابل این شبهات گوناگون، این فلسفه‌هاى وارداتى مختلف، لخت و بى‌دفاع خواهد ماند. آن چیزى که میتواند جواب شماها را بدهد، غالباً فقه نیست؛ علوم عقلى است؛ فلسفه و کلام. اینها لازم است. در حوزه، اینها رشته‌هاى مهمی است» (همان).

مقام معظم رهبری در همین راستا مطالعه کتب شهید مطهری را به همه طلاب توصیه نموده و می­فرمایند: «من لازم می­دانم و بارها هم این نکته را گفته­ ام که همه ­ی طلاب و همه­ ی اهل منبر، یک دور آثار آقای مطهری را بخوانند ... یکی از کارهای لازم در حوزه­ ها مطالعه­ ی آثار ایشان است. جوانان عزیز ما باید با آثار شهید مطهری آشنا شوند. اگر بنده می­خواستم برنامه­ ی حوزه­ ی علمیه­ ی قم را بنویسم، بلاشک یکی از مواد برنامه را این می­گذاشتم که کتابهای آقای مطهری خوانده شود، خلاصه­نویسی شود و امتحان داده شود. البته در این آثار هم نباید متوقف شد» (بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در دیدار علما و روحانیون استان همدان، ۱۳۸۳/۰۴/۱).

6) ایجاد تحول همه جانبه در حوزه­ ها

از مهمترین بایسته­ های حوزه که از آغاز انقلاب از مطالبات امام(ره) و مقام معظم رهبری بوده است. ایجاد تحول همه جانبه در حوزه در راستای تقویت ابعاد علمی، اخلاقی و مدیریتی حوزه­ های علمیه است. مقام معظم رهبری در سال 86 و 89 در جمع طلاب و روحانیون به تفصیل در این باره سخن گفتند.

مهمترین محورهای تحول در حوزه و دیدگاه های مقام معظم رهبری عبارتند از :

الف) تبیین مفهوم تحول و ضرورت مدیریت آن

- «تحول اجتناب ناپذیر است. تحول، طبیعت و سنت آفرینش الهى است؛ این را بارها من مطرح کرده­ ام، گفته­ ام. تحول رخ خواهد داد. خوب، ... اگر حوزه بخواهد از تحول بگریزد، منزوى خواهد شد؛ ... تحول حتمى است، منتها تحول دو طرف دارد: تحول در جهت صحیح و درست، تحول در جهت باطل و غلط. ما باید مدیریت کنیم که این تحول در جهت درست انجام بگیرد. این وظیفه­ ى مؤثرین در حوزه است. مدیران حوزه، فضلاى حوزه، صاحب­نظران حوزه باید همتشان این باشد. از تحول نباید گریخت ... »(بیانات معظم له در دیدار جمعى از اساتید، فضلا، مبلّغان و پژوهشگران حوزه­ هاى علمیه کشور، ۱۳۸۶/۰۹/۰۸).

- «بزرگان حوزه، مراجع تقلید، اندیشمندان، دانشمندان و فضلا باید دامنها را به کمر بزنند، همت کنند، این تحول را برنامه‌ریزى کنند، هدایت کنند، مدیریت کنند. بنابراین معناى اساسى تحول این است: حرکت نوبه‌نوى محتوائى» ( بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم 29/7/89).

ب) تحول در کیفیت تدریس، تدرّس و کتابهای درسی

- «یکى از کارهاى دیگر ما که مهم است، کسب مهارتهاى دینى است. ما باید در رشته و حرفه‌ى خودمان مهارت پیدا کنیم ... باید با سواد شد و درس خواند. البته من اعتقادم بر این است که این درس خواندن، باید یک تحول عمیق و وسیع و همه‌جانبه‌اى در کیفیت تدریس و تدرّس ما در سطح حوزه‌هاى کشور به وجود آورد، ... ما نقص ها و کمبودهاى زیادى داریم که باید نظام درسى ما، آن کمبودها را جبران کند؛ نباید هم بگذاریم دیر بشود؛ اما به هر حال درس خواندن، با سواد شدن، با کتاب و سنت آشنا شدن، با مبانى معرفت دینى آشنا شدن؛ چه فقه، چه فلسفه، را باید یاد گرفت. باید انسان بتواند در میدان چالشهاى فکرى امروزِ دنیا سینه سپر کند. امروز دنیا، دنیاى تعارض فلسفه‌ها و فکرهاست» (بیانات در جمع روحانیون استان سمنان، ۱۳۸۵/۰۸/۱۷).

- «مسئله­ ى کتابهاى درسى را که آقایان مطرح کردند، کاملاً درست است ... تغییر کتاب درسى لازم است، حتماً هم باید تغییر پیدا کند؛ در این هیچ شکى نیست ... بایستى کارى کرد که همّ طلبه، فهمیدن مطلب باشد، نه فهمیدن عبارت ... این عقیده­ ى من است. حالا ممکن است مسئولین حوزه و مدیران حوزه و بعضى از برجستگان حوزه نپسندند و این کار نشود، اما یک روزى بدون تردید خواهد شد».

- «بنده بعضى از نوشته­ جات حوزه را که ملاحظه می­کنم، از این جهت ما یک خرده­اى کمبود داریم، نقص داریم. یک نوشته­ ى متین قرص و محکمى که در همه ى مجامع علمىِ اسلامى وقتى که رفت - چون به زبان عربى است. زبان علمى ما زبان عربى است و همه می­توانند استفاده کنند - به عنوان یک اثر برجسته و ممتاز شناخته شود، ایراد لفظى و متنى و قلمى نداشته باشد. بنابراین تحول ناگزیر است. حالا این یکى دو مورد از موارد تحول بود؛ موارد زیادى هست؛ بسیارى از آنها را هم شما دوستان در بیاناتتان گفتید که مورد تأیید من هم هست. باید این تحول مدیریت بشود. این هم یک نکته است» (بیانات معظم­ له در دیدار جمعى از اساتید، فضلا، مبلّغان و پژوهشگران حوزه­ها ى علمیه کشور، ۱۳۸۶/۰۹/۰۸).

- «اساس کار طلبگى، فکر کردن و دقت کردن و مطالعه کردن است، نه حفظ کردن. حفظ‌محورى، همان چیزى است که امروز بلاى تعلیم و تربیت جدید ماست و ما مدتهاست که داریم با آن مقابله و مبارزه می­کنیم و هنوز هم روبه‌راه نشده است و باید روبه‌راه شود. در حوزه، اساس سنتى ما بر پایه‌ى فکر کردن است. طلبه درس را که می­خواند، اولاً قبلاً پیش‌مطالعه می­کند، ذهنش را آماده می­کند تا از استاد حرف نو بشنود».

ج) تحول در سبک مدیریت

- «کلید همه­ ى اقدام هاى مثبت سازمان یافته­ ى قابل انتظارِ نتیجه که آدم بتواند نتیجه را از آنها انتظار ببرد، مدیریت است. ما باید مدیریت را در حوزه تکمیل کنیم ...» (بیانات معظم له در دیدار جمعى از اساتید، فضلا، مبلّغان و پژوهشگران حوزه هاى علمیه کشور (۱۳۸۶/۰۹/۰۸)

- «آیا این تحول پیچیده‌ى گسترده ‌دامن و همه‌جانبه و ذواضلاع، بدون یک مدیریت منسجم امکانپذیر است؟ این همان چیزى است که ما چندین سال قبل از این در همین حوزه‌ى علمیه با کسانى که بعضى امروز جزو مراجع معظم هستند ... مطرح کردیم و پذیرفتند. مدیریت و تدبیر حوزه به وسیله‌ى یک گروه متمرکزى که مورد تأیید مراجع و بزرگان باشند و در مسائل حوزه صاحب‌نظر باشند، یک چیز لازمى است، اجتناب‌ناپذیر است؛ بدون این نمی­شود. این کار پیچیده‌ى مهمِ همه‌جانبه، بدون یک مدیریت قوى امکان­پذیر نیست» ( بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم 29/7/89).

د) تحول درنظام رفتارى اخلاقى حوزه‌ها

-  «مسئله‌ى بعدى، مسئله‌ى نظام رفتارى و اخلاقى حوزه‌هاست؛ که همین تحول - اگر تحولى انجام می­گیرد - باید ناظر به این جهت هم باشد. چند تا سرفصل در این خصوص وجود دارد که من اینجا یادداشت کرده‌ام: تکریم اساتید. نظام رفتارى و اخلاقى ما در حوزه‌ها باید در این جهت حرکت کند؛ تکریم استاد، تکریم عناصر فاضل، بخصوص تکریم مراجع تقلید. هر کسى آسان به حد مراجع معظم تقلید نمی­رسد؛ صلاحیتهاى زیادى لازم است. غالباً مراجع قله‌هاى علمى حوزه‌هاى علمیه محسوب می­شوند. بنابراین احترام مراجع بایستى محفوظ باشد؛ باید تکریم شوند ... احترام به استاد هم یک مسئله است. یکى از سنتهاى رائج حوزه‌هاى علمیه، تواضع شاگرد در مقابل استاد بود؛ احترام به استاد. «آداب المتعلمین» می­نوشتند، که متعلم در مقابل معلم چه وظایفى دارد و معلم چه حقوقى بر او دارد؛ همچنان که متقابلاً متعلم بر معلم حقوقى دارد. اینکه استاد بیاید بگوید و برود، نه؛ حرف شاگرد را می­شنفتند، گوش می­کردند. اینها از قدیم معمول بوده است. در همین زمان ما بعضى از بزرگان بودند، الان هم هستند؛ شاگرد بعد از درس، تا خانه‌ى استاد او را همراهى می­کرد؛ بحث می­کرد، صحبت می­کرد، سؤال می­کرد. گعده، گعده‌ى علمى؛ نشست، نشست تحقیقى و سؤال و جواب؛ اینها سنتهاى خوب حوزه‌ى ماست ...» (بیانات در دیدار طلاب، فضلا و اساتید حوزه علمیه قم، 29/7/89).

هـ ) تحول در تشکیلات و سازماندهى حوزه­ ها

-«در زمینه­ ى تشکیلات حوزه و سازماندهى حوزه و در کنار شوراى عالى، مسئله­ ى نهاد مدیریت حوزه است، که بسیار مهم است. حتماً باید یک شوراى برنامه ریزى براى حوزه وجود داشته باشد ... امروز برنامه­ ریزى، یک کار علمى است؛ ... از کسانى که تخصص این کار را دارند، استفاده بشود؛ در همان بدنه­ ى کارشناسى حضور پیدا کنند، برنامه­ ریزى کنند».

-«یکى از کارهائى که در سازماندهى حوزه لازم است، آمارگیرى است، ما از حوزه آمار درستى نداریم. به طریق اولى، آن­وقت از مجموعه­ ى روحانیت در کشور آمار درستى نداریم. تعداد روحانیون در کشور، حدود تحصیلى اینها، میزان فضل اینها، توانائی هاى تبلیغى اینها، تأثیرگذارى اینها در محیطشان؛ اینها چیزهائى است که اصلاً در آمارهاى ما، در اطلاعات ما منعکس نیست؛ ما آمارگیرى نداریم. آمارگیرى هم یک دانش است. یکى از کارهائى که باید حتماً انجام بگیرد، سریع هم باید شروع بشود و چند سال هم طول خواهد کشید، اما برکاتش خیلى زیاد خواهد بود ... البته آن­وقت دنبال آمارگیرى، نظام ارزشیابى پیش مى­آید؛ این هم یکى از چیزهائى است که در مسئله­ ى سازماندهى عرض می­کنیم ...».  

ادامه دارد.

درباره : بیانات مقام معظم رهبری , حوزه های علمیه ,
امتياز : نتيجه : 5 امتياز توسط 3 نفر مجموع امتياز : 15

بازديد : 12
[ جمعه 09 آذر 1397 ] [ 17:53 ] [ mohsensilani ]
مطالب مرتبط
آخرين مطالب ارسالي
علامه مجلسی تاريخ : شنبه 24 آذر 1397
اقتصاد، عامل اصلي فرار مغزها تاريخ : جمعه 23 آذر 1397
سخني با وزير امور خارجه تاريخ : جمعه 23 آذر 1397
پيش‌خطبه انقلابي تاريخ : جمعه 23 آذر 1397
شیخ مفید و دفاع تمام قد از شیعه تاريخ : جمعه 23 آذر 1397
شیوه درست انتقاد کردن تاريخ : جمعه 23 آذر 1397
7ویژگی‌ یک انتقاد سازنده تاريخ : جمعه 23 آذر 1397
وحدت حوزه و دانشگاه تاريخ : جمعه 23 آذر 1397
سلام در قرآن1 تاريخ : جمعه 23 آذر 1397
ارسال نظر براي اين مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی
.: Weblog Themes By roztemp :.

موضوعات
اخلاقی
شعر
نهج البلاغه
خبری
اعتقادی
حدیث
سیاسی
قرآن
علمی
تاریخی
حوزه علمیه
متفرقه
اجتماعی
دفاع مقدس
احکام
فیلم
قوانین
بیانات مقام معظم رهبری
معرفی کتاب
فرقه ها
سپاه پاسداران
جست و جو